တပို႔တြဲလ

တပို.တြဲသည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္၏ ဧကာဒသမလ။ တပို႔တြဲလတြင္ ၂၉ ရက္ရွိသည္ (ရက္မစုံ)။

တပိုဝ္တြဲ (တပို႔တြဲ) သည္ ဇန္နဝါရီ၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ အတြင္း က်သည္။ 'တပိုဝ္' သည္ 'ထန္းဖူး' ကို ဆိုလိုျပီး 'တြဲ' သည္ 'အသီးခိုင္ တြဲေလာင္းက်သည္' ကိုရည္ၫႊန္းသည္ေၾကာင့္ တပို႔တြဲလတြင္ ထန္းဖူးမ်ားအား ေအာက္ေရာက္ေအာင္ ဆြဲခ်ၿပီး ထန္းရည္ခံသည့္ ကာလျဖစ္သည္မွာ ထင္ရွားသည္။

ျပာသိုလ

ျပာသိုသည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္၏ ဒႆမလ။ ျပာသိုလတြင္ ၃၀ ရက္ရွိသည္ (ရက္စုံ)။

(ျပာသို) ဆယ္လသည္ ဒီဇင္ဘာ၊ ဇန္နဝါရီ အတြင္း က်ေရာက္သည္။ 'ပ်ားေကာင္' ကို ရည္ၫႊန္းသည္။ 'သိုဝ္' မွာ 'စုေဆာင္း သိုေလွာင္ျခင္း' ျဖစ္ပါသည္။ ယခုလတြင္ ပ်ားရည္ႏွင့္ ပ်ားဖေယာင္းမ်ားကို စုေဆာင္းၾကသည္ဟု ခန္႔မွန္းႏိုင္သည္။ ေရွးျမန္မာတုိ႔သည္ ပ်ားရည္ျဖင့္ျပဳလုပ္သည့္ ယနံ႔ (ရနံ႔) ကို ႀကိဳက္ႏွစ္သက္သျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ စုေဆာင္းျခင္းျဖစ္ပါသည္။

နတ္ေတာ္လ

နတ္ေတာ္သည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္၏ နဝမလ။ နတ္ေတာ္လတြင္ ၂၉ ရက္ရွိသည္ (ရက္မစုံ)။

နတ္တဝ္ (နတ္ေတာ္) အမည္ရွိသည့္ ကိုးလေျမာက္ ျမန္မာလသည္ ႏိုဝင္ဘာ၊ ဒီဇင္ဘာ အတြင္း က်ေရာက္သည္။ ေရွးျမန္မာတို႔ နတ္ကိုးျခင္းမွာ ဗုဒၶသာသနာအား လက္ခံရရွိျခင္း မရွိခဲ့စဥ္ကတည္းက ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ 'တဝ္' ေဝါဟာရသည္ 'ျမတ္သည္' ဟုအဓိပၸာယ္ ရျပီး ယခုလအတြင္း ေကာက္ပဲသီးႏွံ ရိတ္သိမ္းသည့္အခါ သီးႏွံ အမ်ားအျပား ရေစရန္ နတ္ကိုးေလ့ရွိၾကသလို ယခုလအတြင္း ေတာင္သူမ်ား ေကာက္ႀကီးစပါး ရိတ္သိမ္းၾကသည္။

တန္ေဆာင္မုန္းလ

တန္ေဆာင္မုန္းသည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္၏ အ႒မလ။ တန္ေဆာင္မုန္းလတြင္ ၃၀ ရက္ရွိသည္ (ရက္စုံ)။

တန္ေဆာင္မႈန္း (တန္ေဆာင္မုန္း) ေခၚ ရွစ္လေျမာက္လသည္ ေအာက္တိုဘာလ၊ ႏိုဝင္ဘာလ အတြင္း က်ေရာက္သည္။ 'တန္ေဆာင္' မွာ 'မီးတိုင္' ျဖစ္ၿပီး 'မႈန္း' မွာ 'ပ်ံႏွံ႔ေစျခင္း' အဓိပၸာယ္ရျပီး ထိုေဝါဟာရႏွစ္ခု ေပါင္းလိုက္လွ်င္ 'မ်က္စိတဆံုး ဆီမီးတိုင္မ်ား ပြားမ်ား ထြန္းလင္းေနသည္' ဟုဆိုလိုေသာေၾကာင့္ မီးထြန္းပြဲကို ရည္ၫႊန္းပါသည္။

သီတင္းကၽြတ္လ

သီတင္းကြ်တ္ သည္ ျမန္မာျပကၡဒိန္၏ သတၱမလ။ ယခင္အမည္ သန္တူျဖစ္သည္။ သီတင္းကြ်တ္လတြင္ ၂၉ ရက္ရွိသည္ (ရက္မစုံ)။

ခုနစ္လေျမာက္ သန္တူ (သီတင္းကြၽတ္)မွာ စက္တင္ဘာလ- ေအာက္တိုဘာလတြင္ က်ေရာက္ပါသည္။ 'သန္' သည္ 'စပါးပင္' ကို ရည္ၫႊန္းကာ 'တူ' သည္ 'ထူ' ျဖစ္ၿပီး “စပါးပင္မ်ား ထူထူေထာင္ေထာင္ ေပါက္ေရာက္လ်က္ ရွိၿပီ ”ဟုဆိုလိုပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ အပင္မ်ား ေအာင္ျမင္သည့္အေနျဖင့္ ေပ်ာ္ပြဲ႐ႊင္ပြဲမ်ား က်င္းပျပန္သည္။