ကရင္လူမ်ိဳးရွင္ဘုရင္ရွိခ့ဲဘူးသလား

ကရင္လူမ်ိဳးဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္မိသားစုပုံစံ ညီကိုုေမာင္နွမပုံစံ ဆင္းရဲလည္းအတူတူ ခ်မ္းသာလည္းအတူတူအဆင့္အတန္းမခြဲျခားပဲ ၾကီးသူစကားကိုနာခံတတ္ျပီညီညီညြတ္ညြတ္ေနထိုင္ တတ္တ့ဲလူမ်ိဳးျဖစ္တာေၾကာင့္ ရွင္ဘုရင္ အာဏာရွင္စနစ္အေတာ္ကိုရွားပါးခ့ဲပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္းဘုရင္အေတာ္ရွားခ့ဲကိုေတြ႕ရမွာပါ။ဒါေပမ့ဲကရင္လူမ်ိဳးမွာဘုရင္ေတြမရွိခ့ဲဘူးလားေတာ့
မဟုတ္ပါဘူးရွိခ့ဲဘူးပါတယ္။ရွိခ့ဲတ့ဲကရင္ရွင္ဘုရင္
ေတြအေၾကာင္းကို အမ်ိဳးမ်ားေလ့လာမွတ္သားနိုင္ဖို႔ အရွင္ကုမာရ ပန္းတေနာ္ ေရးသားတ့ဲ
ကရင္ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈပေဒသာနွင့္အရိုးေကာက္
တရားေတာ္စာအုပ္ကေနျပီထုပ္နႈတ္တင္ျပေပးလိုက္ ရပါတယ္။

ကရင္ရွင္ဘုရင္မ်ား
*****************
ဇယ်ျမိဳ႕
*******
သုဝဏၰဘုမၼိလို႔ေခၚတ့ဲသထုံျမိဳ႕ဟာလြန္ခဲတဲ႔နွစ္ေပါင္း၂၆၀၀ေက်ာ္ကတိႆသကၠရာဇာဘုရင္အုပ္ခ်ဳပ္ခ့ဲဘူးပါတယ္။တိႆသကၠရာဇာဘုရင္ဟာဇယ်ာျမိဳ႕သစ္မွာ ၇လတိတိေအာင္ပြဲခံစံေတာ္မူျပီသူ႔ရဲ႕သူရဲေကာင္းၾကီးဗ်ညားဣႏၵကိုေစာဗ်သားဣႏၵေသနရာဇာလို႔ဘြဲ႕ေပးျပီ မင္းေျမာက္တန္ဆာငါးပါးနဲ႔မင္းေျမာက္ကာဇယ်ျမိဳ႕ကိုအုပ္စိုးေစခ့ဲပါတယ္။

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၆)

ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ျမစ္ႏွစ္မႊာေဒသ၊ ေျမထဲပင္လယ္ ဘက္မွ အေရွ႕ေတာင္အာရွဘက္သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေသာ အယူအဆကို အက္စ္ေကခ်ာတာဂ်ီ (S.K. Chatterji) က ေထာက္ခံ တင္ျပထားသည္ (The history and culture of the Indian meoiib. vol. 1, p148 – 149)။ေျမာက္ဘက္မွ ေတာင္ဘက္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကရာတြင္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ဘက္ရွိ သံလြင္ျမစ္၊ မဲေခါင္ျမစ္၊ ယန္စီက်န္ ျမစ္ေၾကာင္းမ်ားအတိုင္း ေျပာင္းေရႊ႕လာပံုရသည္။ သံလြင္ႏွင့္ မဲေခါင္ ျမစ္ႏွစ္ခု အနီးကပ္ဆံုးေနရာသည္ (၁၀) မိုင္သာ ေ၀းၿပီး မဲေခါင္ႏွင့္ ယန္စီက်န္ျမစ္ အနီးဆံုးေနရာသည္ မိုင္ (၅၀) ခန္႔သာ ရွိသျဖင့္ မနီးမေ၀းရွိေသာ ျမစ္ေၾကာင္း (၃) ေၾကာင္းမွ အာရွအေရွ႕ေတာင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာပံုရပါသည္။ ယန္စီက်န္ ျမစ္၀ပိုင္းႏွင့္ ျမစ္၀ွမ္းေအာက္ပိုင္းသည္ ေရလႊမ္းမိုးသျဖင့္ ထိုေဒသသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာက္ရွိသြားေသာ ကရင္မ်ားသည္ ေတာင္ဘက္ဗီယက္နမ္ရွိ ျမစ္နီျမစ္ေၾကာင္းျဖင့္လည္း ေတာင္ဘက္သို႔ ေရႊ႕လာပံုရပါသည္။

ကခ်င္လူမ်ိဳးဆင္းသက္လာပံု

 

ကခ်င္လူမ်ိဳးတို ့သည္ တိဗက္အႏြယ္၀င္မ်ားျဖစ္ၿပီး ဗမာလူမ်ိဳ းတို ့ႏွင့္တႏြယ္တည္းဆင္း သက္လာၾကသူမ်ားျဖစ္သည္။တိဗက္ဗမာအႏြယ္၀င္တို ့သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲသို ့တသုတ္ ၿပီးတသုတ္ေရႊ ့ေျပာင္းဆင္းသက္လာၾကကာ ၁၁ ရာစုႏွစ္အတြင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံေျမာက္ ဖ်ားစြန္းေဒသမ်ားသို ့ေရာက္ရွိလာၾကၿပီး ၁၅ ရာစု ႏွစ္ေလာက္က ျပည္နယ္အတြင္းသို ့ ေရာက္ရွိအေျခစိုက္လာၾကသည္ဟု ယူဆခဲ့ၾကသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ သည္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံ ေျမာက္ပိုင္း သမပိုင္းဇံုတြင္တည္ရွိၿပီးဧရာ၀တီႏွင့္

ခ်င္းတြင္းျမစ္ဖ်ားျမစ္၀ွမ္းေဒသေျမျပန္ ့မ်ားႏွင့္ေတာေတာင္မ်ားေရာၿပြမ္းလ်က္ရွိေသာ

ျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္သည္။မိွဳင္းညိွဳ ့ျမင့္မားလွေသာေတာင္ထြတ္ေတာင္တန္းမ်ား၊နက္

ရွိုင္းထူထပ္ေသာသစ္ေတာၾကီးမ်ား၊ၾကည္လင္ေအးျမေသာျမစ္ေခ်ာင္းေရတန္ခြန္မ်ား

အင္းအိုင္မ်ားႏွင့္ စိမ္းလန္းသာယာလွပေသာျပည္နယ္တစ္ခုျဖစ္သည္။

ရခိုင္လူမ်ိဳးဆင္းသက္လာပံု

ေနာက္ခံ သမိုင္းေၾကာင္းႏွင္႔ ေပၚေပါက္လာပံု

ရခို္င္ဆိုေသာ စကားသည္ ပါဠိ စကားမွ ဆင္းသက္လာသည္။ ရကၡိတ (အမ်ိဳးကို ေစာင့္ေရွာက္သူ) ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။ ပ်ဴ ႏွင့္အႏြယ္တူ ကမ္းယံ လူမ်ိဳးမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း ေဒသဘက္ သို့၀င္ေရာက္သည့္ အခ်ိန္ကာလ ေလာက္မွာပင္ အေနာက္တိဗက္အႏြယ္၀င္ အျခား လူမ်ိဳးစုမ်ားသည္လည္း ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္း ေဒသမ်ားသို႔ ့အိႏၵိယႏိုင္ငံ အေရွ႔ပိုင္းေဒသ မ်ားဘက္မွ ၀င္ေရာက္လာၾကသည္။

ရခိုင္ကမ္းရိုးတန္းေဒသႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ သမိုင္းမ်ားကို ေလ့လာသည့္ အခ ါ ေရွးအက်ဆံုး မင္းဆက္မ်ားႏွင့္ တိုင္းျပည္ နယ္ပယ္မ်ားသည္ စစ္ေတြပတ္၀န္းက်င္ ေဒသတ၀ိုက္ေလာက္ တြင္ အေျခခံသည္ကို အမ်ားဆံုးေတြ႔ရွိရသည္။

တိုင္းရင္းႏြယ္ဖြား ဘာသာစကား

ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံႀကီးမွာ တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စု ဘယ္ႏွစ္မ်ိဳးရွိလဲလို႔ ေမးလာခဲ႔ရင္ လက္ရွိ

လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးက စာရင္းအရ (၁၃၅) မ်ိဳး ရွိပါတယ္ခင္ဗ်လို႔ ေျဖရမွာပါပဲ။ ဒါေပမဲ႔ ဒါမဟုတ္ဘူး အစိုးရက

သက္သက္ဝါဒျဖန္႔တာ တမင္မ်ားေအာင္ လုပ္ထားတာလို႔ ဆိုသလို၊ မဟုတ္ေသးဘူး ဒီထဲမွာ မပါေသးတဲ႔

မ်ိဳးႏြယ္စုေတြ ရွိေသးတယ္လို႔ ေျပာၾကသူေတြလည္း ရွိၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲ မ်ိဳးႏြယ္စုေတြ ကြဲျပားေပမယ္႔

ဘာသာေဗဒအားျဖင္႔ ခြဲျခားၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ေတာ႔ အဓိကအုပ္စုႀကီး (၃) ခုျဖစ္တဲ႔ Sino-Tibetan,

Austro-Asiatic နဲ႔ Tai-Kadai ကေန ဆင္းသက္လာတဲ႔ တိဘက္-ျမန္မာ၊ မြန္-ခမာနဲ႕ ထိုင္း-တရုတ္

အုပ္စု (၃) ခုကိုသာ ေတြ႕ရမွာပါ။

ပင္မမ်ိဳးႏြယ္ျဖစ္တဲ႔ Sino-Tibetan အုပ္စုႀကီးမွာ Chinese နဲ႔ Tibeto-Burman ဆိုၿပီး မ်ိဳးႏြယ္အုပ္စုႀကီး (၂) ခု

ထပ္ကြဲပါတယ္။ Chinese အုပ္စုမွာ မ်ိဳးႏြယ္စုေပါင္း (၁၄) ခု ရွိၿပီး Tibeto-Burman အုပ္စုမွာ မ်ိဳးႏြယ္စုေပါင္း

(၄၃၅) ခု ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာရွိတဲ႔ Tibeto-Burman အုပ္စုဝင္ တိုင္းရင္းသားေတြကေတာ႔ -

ကရင္စာေပအစ

 

ကရင္လူမ်ိဳးတို႔သည္ေနထိုင္လာခဲ့ေသာ မက္ဆိုပိုေတးမီးယားေဒသႏွင့္ ရွိနလြင္ျပင္ ျမစ္ႏွစ္မြာေဒသတြင္ ကရင္လူမ်ိဳး တို႔သည္ စာေရးျခင္းအတတ္ပညာကို တတ္ေျမာက္ခဲ့ၾကျပီဟု သမိုင္းသုေတသီတို႔က ဆိုၾက၏။

အေစာဆံုးကမၻာ့စာေပ

ဘီစီ (၄၀၀၀)ႏွင့္ (၃၀၀)ခန္႔တြင္ ဆူမာရီးယန္းလူမ်ိဳးသည္ မွ်ားသြားပံု အကၡရာႏွင့္ စာေရး၍ အီဂ်စ္လူမ်ိဳးတို႔သည္ အ ရုပ္စာျဖင့္ ကမၻာ့ေပၚတြင္ အေစာဆံုးစာေရးနည္း ေရးသားၾကသည္ကို သမိုင္းပညာရွင္တို႔ကဆို၏။

ကမၻာ့အႏွံ႕

ဆူမားရီးယန္းလူမ်ိဳးတို႔သည္ က်ဴနီေဖါင္းစာေရးနည္းကို ဆီမိုက္အႏြယ္၀င္ ဘက္ဘီလံုးနီးယန္းလူမ်ိဳးႏွင့္ အဆီး နီးယန္းလူမ်ိဳးတို႔က ဘီစီ (၂၅၀၀)ခန္႔တြင္ လက္ခံရယူခဲ့ျပီး ၄င္းတို႔ထံမွ တစ္ဆင့္ အင္ဒိုဥေရာပအႏြယ္ျဖစ္ ေသာ ဟစ္တိုက္ႏွင့္ ပါရွန္းလူမ်ိဳးတို႔ထံမွ ဘီစီ (၁၅၀၀)ႏွင့္ (၆၀၀)ခန္႔တြင္ အသီးသီးျပန္႔ႏွံ႔ခဲ့သည္။ အေနာက္ ဆီမင္းတစ္အႏြယ္သည္ ဖီနီရွန္ကုန္သည္မ်ားထံမွတစ္ဆင့္ ဂရိလူမ်ိဳးတို႔က စာေရးနည္း အတတ္ပညာကို ဘီစီ (၉၀၀)ရာစုခန္႔တြင္ ရရွိၾကျပီးလွ်င္ ဂရိတို႔ထံမွတစ္ဆင့္ လက္တင္၊ ျပစ္သစ္၊ဂ်ာမန္စေသာ ဥေရာပဘာသာစေပမ်ား ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္ခဲ့ေပသည္။ ၁၅-ရာစုႏွင့္ စာပံုႏွိပ္ အတတ္ေပၚေပါက္လာျခင္းႏွင့္ သာသနာျပဳပုဂိဳလ္တို႔၏ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေၾကာင့္ စာေရးျခင္းအတတ္သည္ ကမၻာ့အႏွံ႕အျပားပ်ံ႕ႏွံ႕ခဲ့ေပ၏။ အာရွေရာက္စာေပအကၡရာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္င့မ်ားျဖစ္သည့္ အိႏၵိယ၊ သီရိလကၤာ၊ နီေပါလ္၊ တိဗက္၊ ျမန္မာ၊ ထိုင္း၊ ကေမၻာဒီးယား၊ လာအိုႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔၏ အသံုးျပဳလွ်က္ရွိေသာ အကၡရာမ်ားမွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ဘီစီ (၇)ရာစုေနာက္ပိုင္းတြင္ ထြန္း ကားလာသည့္ျဗဟၼီအကၡရာမ်ားျဖစ္၏။

ဆလံုလူမ်ိဳး

ဆလံုမ်ားေနထိုင္သည့္ ကၽြန္းရြာ

ဆလံုလူမ်ိဳးသည္ ျမိတ္ကြၽန္းစု၏ အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ ျပယုဒ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ သူတို႔၏ ဓေလ့စရိုက္၊ ရိုးသား ေျဖာင့္မတ္မွဳကို တုႏွိဳင္းရန္အရာ မရွိပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ၎လူမ်ိဳးတို႔မွာ လူသိမ်ားထင္ရွားေနျခင္းျဖစ္သည္။ ဆလံုလူမ်ိဳးတို႔သည္ ေနရာအတိအက်မရွိ၊ ပင္လယ္ျပင္တစ္ခြင္ ၀မ္းစာအတြက္ လွည့္လည္က်က္စားၾက သည္။

ေရကူး၊ ေရငုပ္ရာတြင္ ကြၽမ္းက်င္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Sea Gypsy or Men of the Sea အျဖစ္ အမည္တြင္ျခင္းျဖစ္သည္။ သမိုင္းေၾကာင္းအရ ေရွးယခင္က မေလးကြၽန္းဆြယ္တြင္ ေနထိုင္ၾကျပီး စီးႏွင္းတိုက္ခိုက္လုယက္မွဳမ်ားေၾကာင့္ ျမိတ္ကြၽန္းစုဘက္သို႔ ေ႔ရႊေျပာင္းလာၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ယေန႔အခါ ဆလံုလူမ်ိဳးမ်ားကို ေကာ့ေသာင္းျမိဳ႕အနီး ကြၽန္းမ်ားတြင္ ျမင္ေတြ႔ႏိုင္သည္။

ရခိုင္ရိုးရာ ပန္းရထားဆြဲပြဲ

သမိုင္းအက်ဥ္း

ဗုဒၶရွင္ေေတာ္ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားရွင္ ခမည္းေတာ္မွာ ကပိလ၀တ္ျပည္ရွင္
သုေဒၶါဒနမင္း ျဖစ္ၿပီး မယ္ေတာ္မာယာမွာ ေဒ၀ဒဟတိုင္းျပည္သူျဖစ္သည္။
မယ္ေတာ္မာယာမွာ ဗုဒၶေလာင္းလ်ာအား ပဋိသေႏၶယူခ်ိန္၌ မိမိဇာတိေျမ
ေဒ၀ဒဟျပည္သို႔ ပဋိသေႏၶအမွန္ရွိေနေၾကာင္းသက္ေသျပရန္ျပန္လာစဥ္ လမ္းခရီး၀က္
တိုင္းျပည္ႏွစ္ျပည္ၾကား ``လုမၺိနီေတာ´´ရွိ ဗုဒၶေလာင္းလ်ာ
သိဒၶတၳမင္းသားအား ဖြားသန္႔စင္ေတာ္မူၿပီး ေနာက္ခုနစ္ရက္ေန႔တြင္
လြန္ေတာ္မူသည္။ ထိုစဥ္ ကပိလ၀တ္တိုင္းႏွင့္ ေဒ၀ဒဟတိုင္း
ႏွစ္ျပည္ေထာင္သားအေပါင္းတို႔မွာ မယ္ေတာ္ မာယာ အၾကြင္းအက်န္
႐ုပ္ကလာပ္ေတာ္ကို သၿဂႋဳဟ္တာ၀န္ယူလိုသည့္ တစ္ျပည္ႏွင့္တစ္ျပည္
အျငင္းပြားဖြယ္ျဖစ္လာပါသည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ မယ္ေတာ္မာယာ၏
ၾကြင္းက်န္႐ုပ္ကလာပ္ေတာ္ကို ပန္းယိုင္ရထားဆင္ၿပီး
ႏွစ္ျပည္ေထာင္သားအေပါင္းတို႔က အၿပိဳင္ဆြဲကာ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ရေၾကာင္း
သိရပါသည္။

ကရင္လူမ်ိဳး

ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရိုးသားႀကိဳးစားၾကၿပီး ေအးေဆးေသာဘဝကို လိုလားသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

လူမ်ိဳးစုမ်ား

ကရင္လူမ်ိဳးတြင္ စေကာကရင္ ႏွင့္ ပိုးကရင္ ဟူ၍ အဓိကလူမ်ိဳးစုႀကီး ၂ စုရွိသည္။
ထိုလူမ်ိဳးစုႀကီး ၂စုမွာ ဓေလ့စရိုက္ ႏွင့္ အသုံးျပဳေသာ ဘာသာစကားတြင္ ကြဲျပားျခား
နားမွုမ်ားရွိသည္။ စေကာကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေယာက္်ားေလးမ်ား၏ အမည္ေရွ႕တြင္
ေစာတပ္၍ ေခၚ​​ေဝၚေလ့ရွိၾကၿပီး မိန္းကေလးအမည္ေရွ႕တြင္ ေနာ္ တပ္၍ ေခၚေဝၚေလ့
ရွိၾကသည္။ ပိုးကရင္လူမ်ိဳးမ်ားမွာမူ ေယာက္်ားေလးမ်ား၏ အမည္ေရွ႕တြင္ မန္း
တပ္၍ ေခၚ​​ေဝၚေလ့ရွိၾကၿပီး မိန္းကေလးအမည္ေရွ႕တြင္ နန႔္ တပ္၍ ေခၚေဝၚေလ့
ရွိၾကသည္။

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၅)

 သုေတသနစာတမ္း ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္) ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ျမစ္ႏွစ္မႊာေဒသ၊ ေျမထဲပင္လယ္ ဘက္မွ အေရွ႕ေတာင္အာရွဘက္သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေသာ အယူအဆကို အက္စ္ေကခ်ာတာဂ်ီ (S.K. Chatterji) က ေထာက္ခံ တင္ျပထားသည္ (The history and culture of the Indian meoiib. vol. 1, p148 – 149)။ ေျမာက္ဘက္မွ ေတာင္ဘက္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလာၾကရာတြင္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ဘက္ရွိ သံလြင္ျမစ္၊ မဲေခါင္ျမစ္၊ ယန္စီက်န္ ျမစ္ေၾကာင္းမ်ားအတိုင္း ေျပာင္းေရႊ႕လာပံုရသည္။ သံလြင္ႏွင့္ မဲေခါင္ ျမစ္ႏွစ္ခု အနီးကပ္ဆံုးေနရာသည္ (၁၀) မိုင္သာ ေ၀းၿပီး မဲေခါင္ႏွင့္ ယန္စီက်န္ျမစ္ အနီးဆံုးေနရာသည္ မိုင္ (၅၀) ခန္႔သာ ရွိသျဖင့္ မနီးမေ၀းရွိေသာ ျမစ္ေၾကာင္း (၃) ေၾကာင္းမွ အာရွအေရွ႕ေတာင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာပံုရပါသည္။ ယန္စီက်န္ ျမစ္၀ပိုင္းႏွင့္ ျမစ္၀ွမ္းေအာက္ပိုင္းသည္ ေရလႊမ္းမိုးသျဖင့္ ထိုေဒသသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာက္ရွိသြားေသာ ကရင္မ်ားသည္ ေတာင္ဘက္ ဗီယက္နမ္ရွိ ျမစ္နီျမစ္ေၾကာင္းျဖင့္လည္း ေတာင္ဘက္သို႔ ေရႊ႕လာပံုရပါသည္။

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၄)

သုေတသနစာတမ္း ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္) 

ကရင္သည္ အာရွအေရွ႕ေတာင္သို႔ ေရာက္ရွိမလာမီ မည္သည့္အရပ္က လာခဲ့သည့္ ေနာက္ ေၾကာင္းကို ျပန္ေလ့လာရမည္ ျဖစ္သည္။ အာရွ အလယ္ပိုင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ေတာင္ဘက္မွ လူေရစီးေၾကာင္းသဖြယ္ တေရြ႕ေရြ႕ ေျပာင္းလာသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ ယေန႔တိုင္ ယူနန္နယ္ႏွင့္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း၌ ေျမာင္၊ လားဟူ စေသာ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္စု အမ်ားအျပား ရွိၾကေသးသည္။ အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း၌ ကရင္အေခၚအေ၀ၚႏွင့္ ေတြ႕ရေသာ အင္းအိုင္မ်ားလည္း ရွိသည္။ ၎တို႔မွာ - ၁။ အီစီႏို (Issyk Nor) E.Long 77˚ N.Lat 43˚ ၂။ ေလာ့ပ္ႏို (Lop Nor) E.Long 90˚ N.Lat 41˚ ၃။ ဒါေလႏို (Dalai Nor) E.Long 117˚30 N.Lat 47˚15 ၄။ ကိုကိုႏို (Koko Nor) E.Long 100˚ N.Lat 37˚ ၅။ ခါရင္ႏို (Charing Nor) E.Long 97˚ N.Lat 34˚45 ၆။ အိုရင္းႏို (Oring Nor) E.Long 97˚30 N.Lat 34˚45 ၇။ ေဇလင္းႏို (Zilling Nor) E.Long 89˚ N.Lat 31˚45 ၈။ တန္ကရဲႏို (Tengri Nor) E.Long 90˚30 N.Lat 30˚45 စသည္ စသည္ျဖင့္ အမ်ားအျပား ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုအခါ ထိုအမည္ အမ်ားအျပားသည္ ေျပာင္းလဲ သြားၾကၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ထူးျခားသည့္ အခ်က္ တခုမွာ ကရင္မ်ား၌ မိဘဘိုးဘြား အစဥ္အဆက္ ေျပာၾကေသာ “ထီးဆဲ့မဲ့ယြာ” (River of punning sand) ျဖစ္သည္။ ထီးဆဲ့မဲ့ယြာ ဆိုသည္မွာ ေရစီးဆင္းရာတြင္ သဲမ်ားပါ ေရာ၍ စီးေနေသာ ေနရာေဒသကို ရည္ရြယ္ေျပာျခင္း ျဖစ္သည္။

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၃)

သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)

karen-womanျမစ္ႏွစ္မႊာ ျမစ္၀ွမ္းေဒသ၏ ထူးျခားခ်က္မွာ သမိုင္း သုေတသီႏွင့္ ပညာရွင္အမ်ားက လူမ်ိဳးေပါင္းစံုတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ စတင္ရာေဒသ Cradle of Civilization ႏွင့္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုတို႔၏ ေျမပံု Dust heap of the nations ဟု အသိအမွတ္ျပဳ ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (Lands and peoples vol III, The grower society) page 217, In the garden of Eden, Mesopotamia, … has been called the Cradle of cilivation “because here the humen race is thought to have had its beginning and it has also been formed the dust heap of the nations” because the ruins of mighty empires or ancient times are buried under its sunbaked soil.)

ကမၻာဦးက်မ္းတြင္လည္း လူကိုစတင္ရာ “ဧဒင္ဥယ်ာဥ္” ဆိုသည္မွာလည္း ဤေဒသကို ေဖာ္ညႊန္းလွ်က္ ရွိသည္။

အထက္တေနရာတြင္ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္၊ အာရိယန္ စသည့္ အသားျဖဴ လူမ်ိဳးတို႔သည္ ဤေဒသႏွင့္ ဤပတ္၀န္းက်င္တြင္ပင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ထိုနည္းတူ အတည္တက် ေနထိုင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးကို လုပ္ကိုင္ၾကေသာ ယဥ္ေက်းသည့္ မြန္ဂို အသား၀ါ လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ားကိုလည္း ဤေဒသတြင္ပင္ ေတြ႕ရသည္။ (Pratical knowledge for all by Sir John Hammerton, page 67, The begeinning of history, 1st column, While on the lower Euphreates there are another group doscribed as Mongolian.)

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၂)

သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)

karen-manကမၻာ့လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ား

ကမၻာ့သမိုင္း စတင္ျဖစ္ေပၚမႈ The Beginning of History ကို ျပန္၍ ေလ့လာမည္ ဆိုပါက လူမ်ိဳးႀကီး ၃ မ်ိဳးကို ေတြ႕ရေပမည္။ ၎တို႔မွာ
၁။ အသားမည္း အႏြယ္ Negaroid နီဂရြိဳက္
၂။ အသားျဖဴ အႏြယ္ Europoid ယူ႐ိုပြိဳက္
၃။ အသား၀ါ အႏြယ္ Mongoloid မြန္ဂိုလြိဳက္ တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

နီဂရြိဳက္ အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္ဖက္သို႔ ပ်ံ႔ႏွံ႔ၿပီး ကင္းယန္း၊ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယန္း၊ ဇင္ဘာေဘြးယန္း စသျဖင့္ အာဖရိက လူမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ေပၚလာသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ပင္လယ္ သမုဒၵရာကို ျဖတ္၍ အေရွ႕အိႏိၵယ ကြၽန္းစုဘက္ ေတာင္ကြၽန္းမ်ား အထိပင္ ပ်ံ႔လြင့္ ေရာက္ရွိၾကေပသည္။

ယူ႐ိုပြိဳက္ အႏြယ္၀င္မ်ားမွာ အာဖရိကတိုက္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ဥေရာပတိုက္သို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ ထင္ရွားသည့္ ေရွးဦးမ်ိဳးႏြယ္မ်ားမွာ ဆီးမိုက္၊ ဟန္းမိုက္၊ အာရိယန္ စသည္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ အာရိယန္မ်ားသည္ အိႏၵိယျပည္သို႔ပင္ ေရာက္ရွိၾကသည္။ ၎ယူ႐ိုပြိဳက္မ်ားကို Compton’s Encyclopedia စြယ္စံုက်မ္း အတြဲ S.(K.L) စာမ်က္ႏွာ 98-A တြင္ ပါရွိေသာ Language Family Tree ေခၚ ဘာသာစကား မိသားစုတြင္ ထင္ရွားစြာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၁)

သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)

karen-womans-costumeနိဒါန္း
ကမၻာေပၚတြင္ လူမ်ိဳးတိုင္း၏ မူလဇာစ္ျမစ္တိုင္းသည္ ၀တၳဳဆန္ဆန္၊ စိတ္ကူးယဥ္ ဆန္ဆန္သာ ျဖစ္ၾကၿပီး မည္သူမွ် အတိအက် ေဖာ္ျပျခင္း မျပဳႏုိင္ၾကေပ။

ဥပမာအားျဖင့္ ဂ်ပန္လူမ်ိဳးတို႔သည္ မိမိတို႔ ဘုရင္ကို “ေနနတ္” မွ ဆင္းသက္လာသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကၿပီး မိမိတို႔ လူမ်ိဳးကိုလည္း “ေနနတ္အႏြယ္” မ်ားဟု ယူဆ ၾကသည္။

ထိုနည္းတူ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ မူလဇာစ္ျမစ္ႏွင့္ ပတ္သက္ ၍ အမ်ိဳးမ်ိဳး ယူဆ ေျပာဆိုၾကေပသည္။ အခ်ိဳ႕က ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ တိဘက္ လူမ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္းမွ ဆင္းသက္လာၾက ေသာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္လူမ်ိဳးသည္ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟု ေခၚေသာ ဤႏိုင္ငံ၏ မူလ တိုင္းရင္းသား (aborgine) ဟု ဆိုၾက၏။ (Judson of Burma, by professor B.R. Pearn, page 79)။ တဖန္ အခ်ိဳ႕ကလည္း ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ဆီးမိုက္ မ်ိဳးႏြယ္ႀကီးမွ ဟီဘ႐ူးေခၚ ေဟၿဗဲ အႏြယ္၀င္ ၁၂ မ်ိဳးထဲမွ ေပ်ာက္ဆံုးသြားေသာ ေလ၀ိ အႏြယ္ျဖစ္သည္ဟု အေထာက္အထားႏွင့္ အခိုင္အမာ ဆိုၾကသည္။

ကရင္ရိုးရာလက္ခ်ည္ပြဲ

ဝါေခါင္လကို ကရင္လို လာေခါင္လုိ႔ ေခၚသတဲ့... ကရင္တို႔အတြက္ ဒီလရဲ႕ပြဲေတာ္က ဝါေခါင္လက္ခ်ည္ပြဲပါတဲ့... ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ဝါေခါင္လဆန္း ၁ ရက္ေန႔ကစျပီး လျပည့္ေန႔အထိ လက္ခ်ည္ပြဲ လုပ္ေလ့ရွိၾကသတဲ့... ဒီလက္ခ်ည္ပြဲကိုပဲ ျခည္ျဖဴဖြဲ႕မဂၤလာ... ဝါေခါင္ျခည္ျဖဴပြဲ ဆိုျပီးေတာ့လဲ ေခၚၾကေသးသတဲ့...

တကယ္ေတာ့ ကရင္ရိုးရာ လက္ခ်ည္ပြဲဆိုတာက ဝါေခါင္လမွာ လုပ္တဲ့ပြဲတင္ မကပါဘူး... ကာလေဒသကို လိုက္ျပီးေတာ့ အမ်ိဳးအစား ၃ မ်ိဳး ကြဲပါသတဲ့ဗ်ာ... ဒါေတြကေတာ့...
- လိပ္ျပာေခၚ ဆုေတာင္လက္ခ်ည္ပြဲ...
- ထိမ္းျမားမဂၤလာ လက္ခ်ည္ပြဲ... နဲ႔
- ဝါေခါင္လက္ခ်ည္ပြဲ... ေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္...

ထိမ္းျမားမဂၤလာ လက္ခ်ည္ပြဲဆိုတာက ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ လိပ္ျပာေတြကို မခြဲအတူတူ တစ္သက္လံုး လက္တြဲသြားႏိုင္ေအာင္ ျပဳလုပ္က်င္းပတဲ့... ကရင္ရိုးရာ လက္ထပ္ထိမ္းျမားတဲ့ အခမ္းအနားတစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္...

ကရင္ႏွင္႔ကရင္႔ရုိးရာ၀တ္စားဆင္ယင္မႈမ်ား

ကရင္လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရအားျဖင္႔ (၄) သန္းေက်ာ္ရွိေနၾကၿပီး ေနရာေဒသႀကီး (၃) ခုတြင္ေနထိုင္ၾကသည္။ ၄င္းတို႔မွာ (၁) ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္း၊ စစ္ေတာင္းျမစ္၀ွမ္း၊ သံလြင္ျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ တနသၤသာရီကမ္းရုိးတန္းေဒသ (၂) ဧရာ၀တီျမစ္၀ွမ္းႏွင္႔ စစ္ေတာင္းျမစ္ၾကားရွိ ပဲခူးရုိးမေတာင္တန္းမ်ားႏွင္႔ ခ်ဳိင္႔၀ွမ္းေဒသမ်ား (၃) ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင္႔ေတာင္ပိုင္းမွ ကယားျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၏ခ်ဳိင္႔၀ွမ္းႏွင္႔ လြင္ျပင္မ်ားအပါအ၀င္ က်ယ္ျပန္႔ေသာ ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင္႔ေဒသမ်ားပင္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေနထိုင္ၾကေသာ ကရင္မ်ားသည္ ဘာသာစကားအားျဖင္႔ (၁၆) မ်ဳိးခန္႔ကြဲျပားျခားနားၾကၿပီး ယင္းတို႔ကိုအဓိကအားျဖင္႔ အုပ္စုႀကီးႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ စေကာ-ဘြဲအုပ္စု (Sgaw-Bghai) ႏွင္႔ပိုးအုပ္စု (Pow) တို႔ပင္ျဖစ္သည္။ စေကာသည္ စေကာ-ဘြဲအုပ္စုတြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး အသံုးျပဳေသာစကား ျဖစ္သကဲ႔သို႔ ပိုးစကားသည္လည္း ပိုးအုပ္စုတြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး ေျပာေသာစကားျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကရင္မ်ားကိုေနရာေဒသလိုက္၍ ေျမာက္ပိုင္းကရင္၊ ေတာင္ပိုင္းကရင္ ဟူ၍ခြဲထားျပန္သည္။

ပအို၀္းအမ်ိဳးသမီး၀တ္စုံအေၾကာင္း

အဓိက၀တ္စုံမွာ ခပ္က်ယ္က်ယ္ခပ္ပြပြ သင္တိုင္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။လည္ပင္းေနရာတြင္အဂၤလိပ္ Vပံုစံေရွ႕ေနာက္ေဖာက္ထား၍လက္ေမာင္း၀အက်ယ္နွစ္ေပါက္ပါသည္။
ကိုယ္ေအာက္ပိုင္းတြင္ဒူးအထိရွိေသာထမီကိုအသံုးျပဳ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ဒူးေအာက္ပိုင္း ေျခသလံုးပတ္လည္တြင္
အ၀က္နက္စေခၚ ေျခပတ္ကို ခ်ည္ေနွာင္ထားသည္။ေရွးယခင္က လက္ေမာင္းစြပ္မ်ားဆင္ျမန္းေသာ္လည္းယခုအခါအမ်ိဳးသားတိုက္ပံုဆန္ဆန္ ေကာ္လာေသးခါးတို၀တ္စုံကို၀တ္ဆင္လာၾကသည္။အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္အမ်ိဳးသားမ်ားနည္းတူတဘက္ေခါင္းစည္း စည္းေလ့ရွိသည္။ဆံပင္ကိုငယ္ထိပ္တည့္တည့္တြင္ထံုးထားၿပီးဖက္ဖူးေစာင္ျဖစ္ေစ အျဖဴ အနီ  အၾကား
အေရာင္ျဖစ္ေစ ျပည္တြင္းျဖစ္တဘက္အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုအသံုးျပဳၾကသည္။

ပါးရဲ

ပါးရဲထိုးျခင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းရွိ တိုင္းရင္းသား မ်ားထဲမွ အထူးျခားဆုံးေသာ ခ်င္း တိုင္းရင္းသား မ်ား၏ မိရိုးဖလာ အစဥ္အလာ တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ မ်က္ႏွာ တြင္သာ ေဆးမင္ေၾကာင္ေခၚ၊ ပါးရဲေခၚ ပါးမဲ ထိုးခံ ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဘုရင္မ်ား၊ မိဖုရား တင္ေျမႇာက္ ေတာ္ေကာက္ျခင္းေၾကာင့္ဆိုေသာ အခ်က္ အလက္ မ်ားကလည္း သမိုင္းတြင္ အတိအလင္းမရွိပါ။

မ်က္ႏွာေပၚတြင္ ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးျခင္းက အာရွ တိုက္၊ အာဖရိက၊ လက္တင္အေမရိက ကမာၻ႔နိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ရွိေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီး မ်ား၏ မ်က္ႏွာမ်ားတြင္သာ သီးသန႔္ေ႐ြးခ်ယ္ၿပီး ေဆးမင္ေၾကာင္ထိုးေသာ အေလ့အထသည္ အလြန္ရွားပါးပါသည္။

ပေလာင္

 “ပေလာင္အစ”

 

ပေလာင္လူမ်ဳိးတုိ႔သည္ ေရွးဦးအစ တေကာင္းက ဟူေသာျပဴလူမ်ဳိးမ်ားမွ ဆင္းသက္လာသည္။ ကာလ ၾကာေသာအခါ “ျပဴ”မွ ပလူး၊ ၎မွ ပေလာင္ဟုဆုိျပန္ေပသည္။ သစ္ခ်ေတာင္ဦးတိေလာကဆရာေတာ္ ဘုရား ေရးသည့္ ေသာဠသေျမပုံက်မ္းတြင္ ယင္းအဆုိျပဳခ်က္ကို ေတြ႔ႏုိင္ေပသည္။
တစ္ဖန္ ဣသွ်ံေမာ္ကြန္းတြင္ “ပေလာင္”ေတာတုိး “ေယာ”လူမ်ဳိးဟု ဆုိျပန္သည္။ သို႔ေသာ္ ေနနတ္ သားမင္းသားႏွင့္ ေရနတ္နဂါးမင္းသမီးတုိ႔ အေၾကာင္းဆုံၾကၿပီး ပေလာင္လူမ်ဳိး ေပၚေပါက္ခဲ့သည္ဟု ပေလာင္ရာဇ၀င္အဆုိတြင္ ရွိေပသည္။
အျခားပေလာင္ရာဇ၀င္မွတ္တမ္းတစ္ခုတြင္မူ “ပေလာင္”ဟုေခၚေသာ ေ၀ါဟာရသည္ တေကာင္းေခတ္ က ေပၚေပါက္ ခဲ့ေသာ ေ၀ါဟာရျဖစ္သည္။ တေကာင္းေခတ္က သူပုန္မ်ား ထၾကြေသာင္းက်န္းေလ ရာ ေဘာင္းဘီ၀တ္ ေတာင္တန္းသားႀကီး မ်ားက နန္းေတာ္တြင္းသို႔ စုရုံး၀င္လာၾကၿပီး အရွင္မင္းျမတ္ႀကီး တုိင္းျပည္ကား ဗေလာင္းဗလဲ ေဖာက္ျပန္ေနသည္ဟု ရုိးသားစြာ ေလွ်ာက္ထားေတာ္မူခဲ့သည္။

ေအာက္နွဳိက္သြားတယ္ လို႕ လူသိမ်ားတဲ့ လူပိ်ဳလွည့္တဲ့ဓေလ့

ေအာက္နွဳိက္သြားတယ္ လို႕ လူသိမ်ားတဲ့ လူပိ်ဳလွည့္တဲ့ဓေလ့ ===================================
 မြန္လူမ်ိုးတို႕ရဲ႕ ထုူးဆန္းျပီးလူသိမ်ားတဲ့ လူပ်ိဳလွည့္ျခင္းဓေလ့တစ္ခု ကေတာ့ညဘက္အခ်ိန္မွာ မိမိနွစ္သက္တဲ့မိန္းမပ်ိဳအိမ္ေအာက္ လူပ်ိဳလွည့္ တဲ့ဓေလ့ပါ ။ ေအာက္နွုိက္သြားျခင္းလို႕ လူသိမ်ားတဲ့ ဓေလ့ လို႕အျခားတုိင္းရင္းသားေတြ သိထားတဲ့ဓေလ့ ဟာ ရိုင္းစိုင္းတဲ့ဓေလ့တစ္ ခု မဟုတ္ပါဘူး။ မြန္လို" ေၾက၀္၀ုတ္ " ျမန္မာအသံထြက္ ကရဲ၀ု ( မိန္းမပိုး ျခင္း) လို႕အဓိပၸါလ္ရပါတယ္။ မိေကာင္းဖသားပီပီ အိမ္ေအာက္အေရာက္ သြားျပီးပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ခ်စ္ေရးဆိုတဲ့ဓေလ့တစ္ခုပါ။ မြန္အိမ္ေတြ ဟာ ေျခတံရွည္အိမ္ျဖစ္ျပီး အိမ္ေအာက္အထိ ႏြားလွည္းေမာင္း သြင္းလို႕ရေအာင္၊ အခ်ိဳ႕စပါးက်ီေတြကို အိမ္ေအာက္မွာကန္႕ျပီးေဆာက္ လို႕ရေအာင္ကို ျမင့္ၾကပါတယ္။